Op vrijdagavond wandel je over het Kerkplein in Ootmarsum en de tent staat er al: lichtjes, een biertje in de hand, ergens verderop het geluid van een dj die de boel warm speelt. De smalle straatjes met hun oude gevels lopen langzaam vol met bezoekers die richting het plein trekken. Zo begint elk jaar het Oatmössche Joa, het najaarsfeest waarmee Ootmarsum de zomer afsluit en de herfst inluidt. Het feest valt in het laatste volle weekend van september, en voor veel inwoners van de Siepelstad is dat inmiddels een vaste plek in de agenda.
Het Oatmössche Joa is geen kermis en geen jaarmarkt. Het is een volksfeest dat de hele gemeenschap erbij wil betrekken, van kleuter tot opa en oma, verspreid over twee dagen in het centrum van Ootmarsum. Wie er nog nooit is geweest, kan zich het beste een mix voorstellen van dorpsfeest, muziekprogramma en een vleugje Beierse folklore, gegoten in een heel eigen Twentse jas. Het past daarmee in een dorp dat toch al bekendstaat om zijn feesttradities, van het Vlöggelen met Pasen tot de zomerse Siepelmarkten.
Van Beierse Almabtrieb tot Twentse traditie
De inspiratie komt van de Beierse Almabtrieb, het moment waarop het vee na de zomer van de bergweide terugkeert naar het dal en dat in Beieren en Oostenrijk uitbundig wordt gevierd. Stichting Oatmössche JOA!, met voorzitter Jurgen Kleine Schaars, secretaris Caryl Klieverik en penningmeester Rob Spit aan het roer, heeft dat idee vertaald naar een eigen versie voor Ootmarsum. Geen bergketens, maar wel een optocht, livemuziek en een flinke dosis Noabergevoel. Het bestuur wordt daarnaast gevormd door Jurgen Leferink, Peter Droste en Gijs Klaas, die samen jaarlijks de puzzel leggen van programma, sponsoring en vergunningen.
Eind september is bovendien een mooi moment: de avonden zijn al fris genoeg voor een jas, maar overdag valt er op de Kuiperberg nog volop van de laatste zon te genieten voordat de herfst goed doorzet op de Twentse heuvelrug. Het feest is laagdrempelig. De toegang is gratis, voor iedereen, en wie het initiatief structureel wil steunen kan Vriend van het Festival worden voor 25 euro per jaar. Dat geld gaat rechtstreeks naar de muzikale invulling van het programma. Achter de schermen steunen onder meer Cogas Cultuurfonds en BIZ Ootmarsum het feest, samen met een lange lijst van platina-, goud-, zilver- en bronssponsoren uit de regio. Zonder die steun zou een gratis toegankelijk feest van dit formaat in een stadje als Ootmarsum nauwelijks te organiseren zijn.
Van Kuiperberg naar Kerkplein
Het programma wisselt per jaar en staat op oatmosschejoa.nl. Als voorbeeld de editie van 2025: het feest begon op vrijdagmiddag met een bedrijvenuurtje op het Kerkplein, met hapjes en een dj voor de lokale ondernemers, gevolgd door een feestavond en rond half negen de prijsuitreiking van de Slag om Oatmössche, de strijd om de titel van Allesweter van Oatmössche.
Op zaterdag verschoof het zwaartepunt naar de Kuiperberg, waar rond het middaguur de eerste rit van de Molenberg Express vertrok en later op de middag het Riesen Gesamtspiel klonk: een groot samenspel van zoveel mogelijk koperen instrumenten tegelijk, met uitzicht over het Twentse coulisselandschap. Aan het eind van de middag zette de optocht zich in beweging, geïnspireerd op de Almabtrieb, en trok van de Kuiperberg naar het Kerkplein, waar de opening plaatsvond en bands zoals de Palemiger Spatzen voor livemuziek zorgden, aangevuld met dj's en lokale acts. Het programma kan per jaar veranderen, maar de route van Kuiperberg naar Kerkplein vormt al een paar jaar de ruggengraat van het feest.
Een feest voor het hele gezin
Een van de dingen die het Oatmössche Joa onderscheidt van een regulier festival is de nadrukkelijke keuze om alle leeftijden mee te nemen. Voor kinderen is er onder meer een springkussen, terwijl ouders even konden bijkletsen op het terras. Voor ondernemers uit Ootmarsum en omgeving is er met het bedrijvenuurtje een moment dat specifiek voor hen is bedoeld, nog voordat het feest voor het bredere publiek losbarst. Ook senioren uit de Siepelstad schuiven graag aan, vooral op zaterdagmiddag, wanneer de sfeer nog rustig is en er volop ruimte is om bij te praten met de buren.
Ga je met het gezin, dan is het slim om op zaterdagmiddag te beginnen bij de Kuiperberg en vandaar mee te lopen richting het Kerkplein. Zo pik je zowel de rustigere buitenactiviteiten als de drukte en de muziek op het plein mee. Kom je als stel of met vrienden, dan is de vrijdagavond met het bedrijvenuurtje en de feestavond vaak de gezelligere optie, met minder kinderwagens en meer ruimte om aan de bar te blijven hangen.
Praktische informatie
Het Oatmössche Joa vindt plaats op vrijdag en zaterdag in het laatste volle weekend van september, met de Kuiperberg en het Kerkplein in het centrum van Ootmarsum als belangrijkste locaties. De toegang is gratis. Ootmarsum is vanaf de A1 en de A35 goed bereikbaar en in het centrum liggen meerdere parkeerterreinen op enkele minuten lopen van het Kerkplein. Kom je van verder weg, dan is de Kuiperberg ook prima te voet vanaf het centrum te bereiken. Houd de website oatmosschejoa.nl en de sociale kanalen van de stichting in de gaten voor het exacte programma en de tijden. Combineer je bezoek met een wandeling door de historische binnenstad of een kijkje bij openluchtmuseum Los Hoes, op loopafstand van het Kerkplein.
Of je nu voor de muziek komt, voor de kinderen of gewoon voor een biertje op het plein: het Oatmössche Joa is uitgegroeid tot een vast najaarsmoment in Ootmarsum. Check vooraf het programma op oatmosschejoa.nl. Zin in meer Ootmarsumse feesttradities? Lees ook onze blogs over Vlöggelen met Pasen en de Poaskearls, twee andere tradities die laten zien hoe serieus dit Twentse stadje zijn feestcultuur neemt.
